Welkom op DeurneWiki - de encyclopedie voor de gemeente Deurne

U kunt ons steunen door lid of vriend van Heemkundekring H.N. Ouwerling te worden.
Iedere woensdagochtend zijn wij tussen 10 en 12 uur in het heemhuis: Stationsstraat 73.

Theodore de Smeth (1919-1988)

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
(Doorverwezen vanaf Theodore de Smeth van Deurne)
Ga naar: navigatie, zoeken
Theodore baron de Smeth
Baron De Smeth.JPG
Foto ter beschikking gesteld door Cultuurhistorie Museum Warsenhoeck / HKN]]
Persoonsinformatie
Volledige naam Theodore baron de Smeth
Roepnaam Toto
Geboorteplaats Sassenheim
Geboortedatum 29 maart 1919
Overl.plaats Tanneron (Frankrijk)
Overl.datum 3 juni 1988
Partner(s) Maria Cornelia Johanna Snethlage (1918-1987)
Beroep(en) burgemeester, verzetstrijder
Theodore baron de Smeth van Deurne
1924-1929
heer van Deurne
Periode 1929-1949
Voorganger Henriëtte Marie Rudolphine Fagel
Opvolger --
heer van Liessel
Periode 1929-1949
Voorganger Henriëtte Marie Rudolphine Fagel
Opvolger --
Vader Ferdinand François de Smeth
Moeder Ada Wilhelmina Sandberg
Op 24 september 1944 werd het kasteel in brand geschoten. Toch werd er nog geadverteerd. Deze advertentie komt uit de Deurnesche Courant van vrijdag 15 maart 1946
Op deze foto van eind 1924: Vader Ferdinand Francois de Smeth met zijn tweede vrouw. Theodore, de jongste van de drie eerste kinderen, staat tweede van rechts. Het gezin woonde destijds te Schoonhoven; het Groot Kasteel fungeerde als buitenverblijf (collectie RKD, Den Haag). De baby op schoot is Jan Anne baron de Smeth (1924-2017) van de tweede vrouw.

Theodore (Toto) baron de Smeth (1919-1988), zich ook wel noemend de Smeth van Deurne was een telg uit het adellijke geslacht de Smeth. Hij was titulair heer van Deurne, burgemeester van Jutphaas (1957-1971) en burgemeester van Appeltern en Batenburg (1972-1982).


Afkomst[bewerken]

Theodore, door bekenden Toto genoemd, werd geboren in de periode dat zijn vader Ferdinand Francois de Smeth (Den Haag 1887-1939 Den Haag) burgemeester was van de gemeente Sassenheim. Theodore was het derde kind en tevens de derde zoon van De Smeth en zijn echtgenote jonkvrouw Ada Wilhelmina Sandberg tot Essenburg (Hulshorst 1887-1920 Sassenheim). Een jaar na de geboorte van Theodore stierf zijn moeder, 32 jaar oud. Een vierde broer met wie Theodore opgroeide werd geboren uit het tweede huwelijk van zijn vader.

In 1929 stierf Theodores oudtante Henriëtte Marie Rudolphine Fagel, weduwe van Theodore baron de Smeth sr. Zij liet het Groot Kasteel en Klein Kasteel te Deurne na aan de jonge Theodore; zijn vader erfde de inboedel. Buiten dit kasteeldomein waren alle gronden, 110 van de 121 hectare, door Mary verkocht. In de jaren dertig woonde het gezin van Ferdinand François baron de Smeth regelmatig tijdens de zomer en rondom feestdagen op het Groot Kasteel. Het Klein Kasteel werd verhuurd.

Theodore de Smeth kreeg in 1939 een kenteken uitgereikt voor een gemotoriseerd voertuig, te weten N-56601. Hij woonde toen op het adres Kasteellaan D.23.[1] In 1946 kreeg hij het nieuwe kenteken N-71337, toen woonachtig op Haageind E.59.[2]

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Na de dood van Theodores vader in 1939 veranderde de bewoning van het Huis. In de jaren die volgden, veranderde het van woning voor het hele gezin in de woning van Theodore alleen. Zijn secretaresse, Maria Cornelia Johanna (Marijke) Snethlage, ('s-Gravenhage 11 juni 1918 - Grasse (F) 18 november 1987), dochter van Hendrik Anne Constantijn Snethlage (Heilo 1878-1960 Den Haag) en jonkvrouw Jeanne Philippine Francoise Roëll (Den Haag 1879-1960 Den Haag) en weduwe van Gerardus Fredericus Eilbracht (1901-1941), woonde tijdens de Tweede Wereldoorlog bij hem in. Het stel trouwde op 11 oktober 1944 te Deurne. Dat hij nog een rol weggelegd zag voor zijn familie in Deurne, blijkt uit het feit dat hij in de oorlog plannen maakte voor de aanleg van een familiebegraafplaats in het kasteelpark bij het Groot Kasteel. Hij deed dit in navolging van Hendrik Wiegersma, die in 1942 een Particuliere begraafplaats in Vlierden had laten aanleggen.

Theodore, tijdens de Tweede Wereldoorlog in verzetskringen beter bekend als "Eugène", was actief betrokken bij het verzet tegen de Duitse bezetter. Hij was door Paul Guermonprez verzocht om commandant te worden van de Raad van Verzet, waarbij hij ook het commando voerde over de R.V.V. in oostelijk Noord-Brabant, inclusief de RVV-Verzetsgroep Deurne. Ondanks dat hij nauwlettend door de Duitsers in de gaten werd gehouden, kwamen de R.V.V.-voormannen in juli 1944 bij elkaar op het Groot Kasteel. De Smeth stelde de R.V.V. in hun hooggespannen verwachtingen echter teleur vanwege zijn passiviteit en gebrekkige leiding. De oorzaak daarvan lag wellicht in het feit dat hij zich slecht kon bewegen doordat de Duitsers hem nauwlettend in de gaten hielden. Eind juli 1944 stelde hij zijn functie voor oostelijk Brabant beschikbaar, waarna hij werd opgevolgd door C.S. Vermeulen. Een zekere Hoekstra uit Eindhoven nam het commando over de Zuid-R.V.V. over.[3]

Stal-Peellandt[bewerken]

Theodore wist het kasteeldomein, nog slechts 11 hectare groot, via zijn Stal Peellandt winstgevend te maken door in te zetten op het fokken van paarden. Volgens het handelsregister van de Kamer van Koophandel werd zijn stal/bedrijf per 10 juli 1948 opgeheven.

Sport[bewerken]

De Smeth was op jonge leeftijd al een begenadigd dressuurruiter. In 1941, op zijn 22e, was hij reeds erevoorzitter van de Rijvereniging Rust Roest, opgericht door pastoor Hendrik Roes in de dertiger jaren.[4]
Ook bij andere sporten was De Smeth betrokken. In 1942 zat hij in de commissie om de fusie van de lokale voetbalverenigingen DOS en Deurania voor te bereiden. Uiteindelijk resulteerde dit in het ontstaan van SV Deurne. Daarnaast was hij vermoedelijk de naamgever van de Baron de Smethbeker, waarom verschillende hockeyverenigingen uit Zuid-Nederland in (ten minste) 1947 en 1948 streden.[5]

Na de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Theodore en Marijke overleefden de verwoesting van het Groot Kasteel op 24 september 1944, omdat zij bij de beschieting in de kelder verbleven. Zij betrokken daarna het Klein Kasteel; hun huurder, Pieter Wiegersma, liet aan de Liesselseweg een huis bouwen. Op 11 oktober 1944 huwden Theodore baron de Smeth van Deurne en Marijke Snethlage, en woonden enkele jaren op het Klein Kasteel. Van herbouw van het Groot Kasteel zou niets meer komen. In 1948 vertrok het echtpaar uit Deurne.
In 1949 werd de ruïne van het Groot Kasteel aan de gemeente Deurne verkocht, onder beding dat De Smeth als eerste benaderd zou worden wanneer er in het park gebouwd zou kunnen worden. Toen Martien van Doorne enige decennia later een deel van het park van de gemeente wilde kopen om er een huis te laten bouwen, liet De Smeth de mogelijkheid aan zich voorbij gaan. Van Doorne, zoon van industrieel Hub van Doorne, liet vervolgens het landhuis De Wolfsberg bouwen. De Smeth heeft na zijn vertrek in 1948 Deurne bewust achter zich gelaten.

De Smeth werd na zijn vertrek ambtenaar ter secretarie in de gemeente 's-Graveland. Op 1 juli 1957 werd hij benoemd tot burgemeester te Jutphaas. Bij de installatie was naast zijn vrouw en dochters Monique en Sadine ook Hendrik Wiegersma aanwezig, met wie hij kennelijk contact had gehouden. Hij bleef burgemeester van die plaats tot 1 juli 1971. Van juli 1972 tot 1982 was hij gelijktijdig burgemeester van de twee kleine gemeenten Appeltern en Batenburg in het Land van Maas en Waal. Kort na 1982 verhuisde hij met zijn vrouw naar Frankrijk. Theodore stierf in 1988. Hij werd begraven op het dorpskerkhof van Tanneron, waar zijn graf anno 2007 nog aanwezig was.

Met de verkoop van het Groot Kasteel werd ook afstand gedaan van de officieuze titel van (titulair) heer van Deurne en Liessel. Daarmee kwam een einde aan meer dan zes eeuwen heren en vrouwen in Deurne.

Onderscheidingen[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. https://deautovanmnopa.nl/kentekens/n-56601
  2. https://deautovanmnopa.nl/kentekens/n-71337
  3. Cammaert, A.P.M., 1994. Het Verborgen Front. Geschiedenis van de georganiseerde illegaliteit in de provincie Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog. Eisma B.V. Leeuwarden / Mechelen. Dissertatie.
  4. Nieuwsblad van Deurne, editie 21 juni 1941
  5. Het Licht, editie van 6 april 1948.
  6. Nederlands Adelsboek 1986, p. XXII en 238