Welkom op DeurneWiki - de encyclopedie voor de gemeente Deurne

U kunt ons steunen door lid of vriend van Heemkundekring H.N. Ouwerling te worden.
Iedere woensdagochtend zijn wij tussen 10 en 12 uur in het heemhuis: Stationsstraat 73.

Zoeaaf

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
Ga naar: navigatie, zoeken

Tenminste 18 Deurnenaren en Vlierdenaren hebben als zoeaaf gediend in het pauselijke leger.


Toen in 1860 in Italië een strijd losbarstte, waarbij de kerkelijke staat dreigde ingenomen te worden, deed paus Pius IX een oproep aan vrijwilligers te komen dienen in het pauselijk leger als zoeaaf. Dat waren er ongeveer 11.000, waarvan 3.181 uit Nederland. Vanuit Deurne meldden zich zestien mannen. Dat waren (met vermelding diensttijd):

Deurnese zoeaven in de 19de eeuw
Naam zoeaaf Dienstperiode als zoeaaf Matriculenummer(s)
Johan Berkvens 15 december 1867 - 16 juni 1870
Piet Bouwmans 7 december 1867 - 20 september 1870 5990, 10421
Martinus van Dinter 18 januari 1869 - 8 oktober 1869
Johan Fransen 14 mei 1869 - 20 september 1870 8697
Hendrik Groos 12 februari 1869 - 20 september 1870 9190
Jacob Hamers 22 december 1867 - 6 januari 1870 6387
Willem Hendriks 18 januari 1868 - 20 september 1870
Pieter van Hoek 11 februari 1868 - 17 februari 1870 7063
Jan Willem Mikkers 7 december 1867 - 1 september 1868
Johan Pluijm 1 december 1867 - 16 december 1870 5630
Johan van Rooij 7 december 1867 - 31 december 1869 6001
Johan Smits 1 december 1867 - 20 september 1870
Johan Strijbosch 15 december 1867 - 31 december 1869 6283
Hubertus Vervoordeldonk (1837-1910) 15 december 1867 - 21 december 1869
Driek Welten 22 december 1867 - 23 juli 1870 6379
Francis Welten 12 februari 1869 - 20 september 1870 8675
Gerard van der Zanden 15 december 1867 - 31 december 1869 6289
Francis van Hoek[1] onbekend
Petrus Jansen onbekend

Bij indiensttreding moest de toekomstige zoeaaf een franstalige feuille d'enrôlement waarvan de (vertaalde) inhoud als volgt was

Bewijs van indienstname van ... voor twee jaren
Vandaag ... is de genoemde ..., zoon van ... en ..., geboren te ... op ..., laatstelijk woonachtig te ..., provincie ..., van beroep ... opgenomen in dienst vam Zijne Heiligheid, als gewoon soldaat in het bataljon der zoeaven, zich verplichtend om gedurende twee jaren trouw te dienen en de voorgeschreven eed af te leggen in handen van de bevoegde autoriteit onder overlegging van de hieronder genoemde documenten, conform de regels en voorschriften voor recruten. Wij ondergetekenden hebben hem voorlopig toegelaten namens de soeverein en beloven namens hem dat hij zal genieten van alle voordelen van soldij, beloning, kleding, aanvullingen, vergoedingen en van alles wat is vastgelegd in de wet van 7 januari 1852 en dat hij na afloop van de tijd waarvoor hij dienst heeft genomen zijn ontslag zal mogen vragen (in het geval dat het hem niet behaagt om in dienst te blijven), hetgeen hem zal worden toegewezen volgens de geldende voorschriften.
De genoemde ... verklaart dat hij tot op de dag van vandaag nog nooit uit wat voor legeronderdeel dan ook is verstoten, wetende welke straf hem wacht die - verstoten uit een eenheid - opnieuw in dienst gaat, en dat hij zich zonder uitzondering onderwerpt aan de code en de wetten van het leger, en zo ook aan de regels en tucht die gebruikelijk zijn en zullen zijn in het balatjon, eveneens zonder uitzondering.
Volgt een opsomming van de overlegde documenten[2].

In 1870 was de strijd van de zoeaven afgelopen. Terwijl Johan Mikkers in een veldhospitaal stierf, overleefden de anderen de oorlog.

Literatuur:

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Hij wordt niet genoemd in het boek van Jan Beekmans, maar hij was wel lid van de vereniging van oud-zoeaven. Gezien zijn huwelijksdatum (april 1866) lijkt zijn deelname aan de strijd in Italië hoogst onwaarschijnlijk.
  2. Een fotokopie van zo'n feuille d'enrôlement van Gerardus van der Zanden wordt door heemkundekring H.N. Ouwerling bewaard. Daarin worden als overlegde onder anderen documenten genoemd een certificaat van de militie, van de pastoor en een geboorteuitreksel.