U steunt de heemkundekring door lid of vriend te worden.
Iedere eerste maandag- en woensdagochtend van de maand van 10 tot 12 uur kunt u ons bezoeken in het heemhuis.

Roesbeek: verschil tussen versies

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Geen bewerkingssamenvatting
 
Geen bewerkingssamenvatting
 
(9 tussenliggende versies door 4 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
[[Bestand:00.104.JPG|thumb|right|300px|Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de voorzijde. Foto: Collectie [[Oudheidkamer]]]]
[[Bestand:00.104.JPG|thumb|right|300px|Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de voorzijde. Foto: Collectie [[Oudheidkamer]]]]
[[Bestand:00.105.JPG|thumb|right|300px|Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de achterzijde. Foto: Collectie [[Oudheidkamer]]]]
[[Bestand:00.105.JPG|thumb|right|300px|Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de achterzijde. Foto: Collectie [[Oudheidkamer]]]]
[[Bestand:08.812.jpg|300px|thumb|Marietje Geelen en Nellie Swinkels.]]
'''Roesbeek''' was de naam van een rooms-katholieke gemengde lagere school in [[Walsberg]], gevestigd op het adres [[Langstraat 152]] en ontstaan in 1929 uit een opmerkelijk initiatief van een aantal bewoners achter op de Langstraat en omgeving.


'''Roesbeek''' was een lagere school in [[Walsberg]] aan de [[Langstraat]] die functioneerde van 1929 tot 1950.


=== Voorgeschiedenis ===
In die tijd gingen de kinderen in die buurt in de [[Zeilberg]] of in Deurne naar de lagere school, dat was voor velen meer dan vier kilometer lopen! Door verandering in de wet per 1 januari 1928 konden de buurtbewoners een eigen school stichten. Opmerkelijk was dat de bewoners van dit feit op de hoogte waren. Al op zondag 22 januari 1928 kwam een 25-tal boeren, op initiatief van [[Peter Johannes Smits (1892-1969)|Peer Smits]] bij [[Martinus Hendriks (1889-1979)|Tinus Hendrik]] in de [[Mariahoeve]] aan de Langstraat bij elkaar. Daar werd ''de vereniging tot oprichting en instandhouding ener Roomsch Katholieke Bijzondere Lagere School genaamd "Roes-Beek" te Deurne'' in het leven geroepen. De naam ''Roes-Beek'' werd gekozen om [[Henricus Wilhelmus Roes (1864-1941)|pastoor Roes]] en [[Johannes Casper van Beek (1877-1951)|burgemeester Van Beek]] te eren, omdat beiden zoveel voor de boeren hadden gedaan.


== Ontstaansgeschiedenis ==
De statuten en een huishoudelijk reglement waren klaar, het verzoek om koninklijke goedkeuring was weg en er was een bestuur bestaande uit:
* [[Peter Johannes Smits (1892-1969)|Peer Smits]], voorzitter
* [[Martinus Hendriks (1889-1979)|Tinus Hendriks]], secretaris
* [[Louis van den Heuvel (1879-1945)|Louis van den Heuvel]], penningmeester
* [[Franciscus Hermanus Cruijsen (1880-1953)|Franciscus Cruijsen]], lid
* [[Frans van den Eijnden (1884-1951)|Frans van den Eijnden]], lid.
Op 15 februari 1928 schreef burgemeester Van Beek als antwoord op een brief van de vereniging: ''Wij meenen U al reeds te kunnen mededelen dat het gemeentebestuur niet kan instemmen met het streven van uw vereniging.''
Op de achterkant van deze brief had gemeentesecretaris [[Petrus Leonardus Gijsbers (1881-1950)|Pieter Gijsbers]] de afstand berekend van de [[Lagere school aan de Visser |frater- en zusterschool]] aan de [[Visser (straat)|Visser]] tot aan de boerderijen van Smits, Van den Eijnden en Hendriks. Hendriks woonde 4.123 meter van de scholen aan de [[Visser]] en Smits 3.987 meter). Deze afstand was belangrijk, omdat in de wet een vier-kilometergrens genoemd werd. Woonden er voldoende kinderen in een buurt op meer dan vier kilometer van de dichtstbijzijnde school, dan konden de buurtbewoners een school eisen.''


Ondanks geringe medewerking van [[Hendrik Roes|pastoor Roes]] en [[Jan Casper van Beek|burgemeester Van Beek]] zorgden de boeren van het [[Riet]] en de [[Wittedijk]] ervoor dat op 21 juni 1929 de ''Roesbeekschool'' gesticht werd.<br>
In de Staatscourant van 30-31 maart 1928 werd melding gemaakt van de koninklijke goedkeuring van de vereniging. Pastoor Roes was niet erg blij met de nieuwe, nog wel gemengde, school. Ook de bisschoppelijke onderwijsinspectie was tegen. De school zou zowel de [[oude parochie ]] in Deurne als de [[parochie Zeilberg]] bestrijken.
In eerste instantie gebeurde dit door ''de vereniging tot oprichting en instandhouding ener Roomsch Katholieke Bijzondere Lagere School genaamd "Roes-Beek" te Deurne''. De naam ''Roes-Beek'' werd gekozen om pastoor Roes en burgemeester Van Beek te eren, omdat beiden zoveel voor de boeren hadden gedaan. En misschien ook om beiden stroop om de mond te smeren want zij waren beiden in eerste instantie fel gekeerd tegen de bouw van deze school. Later ging de school kortweg ''Roesbeek'' heten. Eenmaal gestart werd het bestuur van deze lagere school overgedragen aan het kerkbestuur van de oude parochie.


Na de kerkelijke inzegening telde de school 50 leerlingen. Tien jaar later, bij de viering van het Gouden jubileum van pastoor Roes, was het aantal leerlingen volgens het [[Rust Roest (15 juni 1939)|feestnummer van het weekblad / Landbouwblad Rust Roest]] van 15 juni 1939 op dat moment gestegen tot 90.  
Smits en Hendriks gingen naar monseigneur Diepen in Den Bosch om hem voor hun ideeën te winnen. Deze stemde met hun plannen in en hij hoopte dat de buurt zou uitgroeien tot een nieuwe parochie, met een kerk en een zusterklooster.<ref>Op 16 februari 1934 schreven Louis van den Heuvel, Frans van den Eijnden en Tinus Hendriks een brief aan de bisschop met het verzoek om een kerk of kapel bij Roesbeek te mogen oprichten. Deze keer hadden ze geen succes, op 23 april 1934 antwoordde de bisschop dat een parochie Roesbeek er niet in zat. </ref> Vanaf dat moment moest de inspectie mee gaan werken. Ook wettelijk voldeed de vereniging aan alle eisen en de school was niet meer tegen te houden.  


== Kerk bij de school ==
===Realisatie===
De boeren hadden monseigneur Diepen, de bisschop van 's Hertogenboseh, beloofd dat Roesbeek kon uitgroeien tot een parochie met een kerk en een klooster. Dus schreven op 16 februari 1934 [[Louis van den Heuvel (1879-1945)|Louis van den Heuvel]], [[Frans van den Eijden (184-1951)|Frans van den Eijnden]] en [[Martinus Hendriks (1889-1979)|Martinus Hendriks]] een brief aan de bisschop met het verzoek om een kerk of kapel bij Roesbeek te mogen oprichten. Deze keer hadden ze echter geen succes.  
De gemeenteraad stelde grond en gelden voor de bouw beschikbaar. Op 6 augustus 1928 vond de aanbesteding plaats. Aan de aannemers [[Josephus Petrus Johannes Maria Goossens (1894-1966)|Jos Goossens]] en [[Mathijs Flipsen (1873-1965)|Thijs Flipsen]] werd de bouw gegund voor de som van 10.899 gulden. Met de bouw werd begonnen, maar dat mocht eigenlijk pas nadat de vereniging een waarborgsom betaald had van 15% van de totale stichtingskosten, zijnde 1.749,29 gulden. Bij de [[Boerenleenbank Deurne]] konden ze voor dit doel geen lening sluiten. Pastoor Roes, de geestelijk adviseur van de bank, was er tegen.<br>
Uiteindelijk leende de vereniging geld bij de ''N.V. spaarkas voor belegging in R.K. Kerkelijke leningen'' te Utrecht.


De bisschop vroeg aan pastoor Roes waarom hij een kerk wilde op Roesbeek. Roes en het hele kerkbestuur waren onaangenaam verrast, ze wisten niets van het verzoek. In een brief aan de bisschop gaf het kerkbestuur negen redenen waarom er géén kerk op Roesbeek moest komen. De belangrijkste redenen waren dat er heel weinig mensen bij Roesbeek woonden en dat er geen "geld" zat. De bisschop antwoordde Hendriks op 23 april 1934 dan ook dat een parochie Roesbeek er niet in zat. Hendriks probeerde nog of de school Roesbeek op zondag een kapel mocht zijn, dat kostte weinig geld en voor ouderen van dagen, kleine kinderen en vrouwen "in zekere toestand" was de kerk aan de [[Markt]] te ver. In het kerkarchief is niet te vinden of de bisschop op dit verzoek gereageerd heeft.
Pastoor Roes probeerde met een brief de heer J. Maassen, medewerker van genoemde spaarkas, nog op andere gedachten te brengen. Ook burgemeester Van Beek nodigde hem uit op het [[gemeentehuis]] met hetzelfde doel, zonder resultaat.


== Verhuizing ==
De waarborgsom werd gestort en niets stond de bouw van de school meer in de weg.  
In 1950 werd ''Roesbeek'' opgeheven en verhuisden leerlingen en personeel naar de meer centraal gelegen [[Gerardusschool]] in de jonge zelfstandige [[Sint-Gerardus Majellaparochie]] in Walsberg.


<imagemap>
De boeren van de Langstraat kenden en eisten hun rechten. Vooral Smits en Hendriks schreven voor hun zaak veel brieven, fietsten heel wat af en voerden veel overleg.
Bestand:12.543.jpg|thumb|centre|800px|Opening school Roesbeek 21 juni 1929 Foto: collectie [[RHCe]]
 
Nadat het doel bereikt was, wilde de vereniging de school liever niet in eigen beheer houden, maar overdragen aan het kerkbestuur van de [[oude parochie]] in Deurne. Na een tweede bezoek aan de bisschop werd het initiatief van de buurtbewoners overgenomen door dat kerkbestuur.
 
Aan de school werden [[Petrus Henricus Martens (1894-1977)|meester Martens]] en [[Antonetta Maria Hubens (1907-1991)|juffrouw Net Hubens]] benoemd. De school werd officieel geopend op vrijdag 21 juni 1929.
Uitgenodigd waren onder andere burgemeester Van Beek en pastoor Roes, de naamgevers van de school. Boven de versierde ingang van het schoolgebouw prijkte een bord met de tekst:
:Roes Beek<br>
:Wij danken Deurnsch hoogst gezag<br>
:Zij brachten het werk tot stand<br>
:Dat hunne naam hier prijken mag<br>
:tot op den hoogste dag"
Maar tot op de dag van de opening was het "hoogst gezag" er nog niet blij mee dat de school er was gekomen en hun toespraken verhoogden de feestvreugde toen ook niet bepaald.
 
Er werd onderwijs gegeven, waarbij gestart werd met 50 leerlingen, een aantal dat uitgroeide naar 77 in 1937 tot meer dan 100 leerlingen in 1941. Als leerkracht werden verder benoemd [[Wilma Goossens|juffrouw Goossens]] en per 1 december 1939  [[meester Schenkels]].
 
Het zal wel geen toeval geweest zijn dat meester Martens en ook zijn opvolger (vanaf 1938), [[Hendricus Antonius van den Elzen (1906-1986)|meester Van den Elzen]], beiden de landbouwakte hadden behaald. Op school leerden de leerlingen veel van de natuur en van nieuwe landbouwmethoden.
Ze trokken erop uit, de Peel in, ze werkten mee in de tuin. Ook gaf de meester in de winter landbouwcursussen. In de tuin achter Roesbeek werd door Van den Elzen een proeftuin voor asperges aangelegd.
 
Met een beperkt aantal leerkrachten en met een zevende en achtste klas, had de school veel combinatieklassen. Dit werd niet als een moeilijkheid ervaren. Dat combinatieklassen ook hun voordelen hadden, bleek in de handwerkles, waarbij de oudere kinderen de jongeren hielpen.
 
Veel oud-leerlingen van Roesbeek slaagden voor de mulo of de hbs. Velen gingen op landbouwcursus waardoor ze de anderen op kennisgebied ver voor waren.
 
Al voor de [[Tweede Wereldoorlog]] gingen de leerlingen schoolzwemmen in de [[Zwembad De Clarinet|Clarinet]]. Ook werd er gymnastiek gegeven in de barak achter de school.
 
Voor de verwarming had men een peelveldje gepacht. Een ouder stak de turf, de leerlingen werkten mee om de turf droog op school te krijgen. In 1941 kreeg de school elektrisch licht en werd het 12½-jarig bestaan gevierd. Op [[Brand van 15 februari 1944|15 februari 1944]] brandde de houten barak achter de school af.
 
In 1947 werd [[Marinus Cornelius van de Ven (1907-1998)|kapelaan Van de Ven]] benoemd in de oude parochie van Deurne met de opdracht een zelfstandige [[parochie Walsberg]] op te richten. Op 15 december 1947 werd hij geïnstalleerd als pastoor van de [[Sint-Gerardus Majellaparochie]]. Het kerkbestuur van de Sint-Gerardus Majellaparochie werd toen ook het schoolbestuur van Roesbeek.
 
===Opheffing===
Pastoor Van de Ven beijverde zich voor een parochieschool in de buurt van de [[Gerarduskerk]]. Tot dan toe gingen de kinderen die rond de [[Milhezerweg]] woonden nog naar de frater- of zusterschool aan de Visser.  Samen met de leerlingen van Roesbeek zouden ze een zesklassige school in de kern van Walsberg kunnen bevolken. Pastoor Van de Ven ging met alle boeren praten. De meesten stemden er mee in, om in het belang van de parochie, Roesbeek op te heffen.


Vanaf 15 januari 1950 werd er alleen nog maar les gegeven in de meer centraal gelegen ''[[Finse school]]'', een houten schoolgebouw, aan de [[Finseweg]]. Hoofd van de nieuwe [[Gerardusschool]] werd meester Van den Elzen.


<imagemap>
Bestand:12.543.jpg|thumb|centre|800px|Opening van de nieuwe school Roesbeek op 21 juni 1929. Tijdens de toespraken lieten pastoor Roes en burgemeester Van Beek duidelijk blijken nog steeds niet blij te zijn met de komst van de school. Foto: collectie gemeente Deurne
circle 155 380 20 [[?|1=Anneke Koppens]]
circle 155 380 20 [[?|1=Anneke Koppens]]
circle 195 372 20 [[?|2=Nella Koppens]]
circle 195 372 20 [[?|2=Nella Koppens]]
circle 246 379 20 [[?|3=Nella Gelen]]
circle 246 379 20 [[?|3=Nella Geelen]]
circle 290 373 20 [[?|4=Koos Verstraten]]
circle 290 373 20 [[?|4=Koos Verstraten]]
circle 333 384 20 [[?|5=Han Nooijen]]
circle 333 384 20 [[?|5=Han Nooijen]]
Regel 36: Regel 77:
circle 567 386 20 [[?|11=??]]
circle 567 386 20 [[?|11=??]]
circle 595 368 20 [[?|12=Diena Nooijen]]
circle 595 368 20 [[?|12=Diena Nooijen]]
circle 631 386 20 [[?|13=Sjaak Gelen]]
circle 631 386 20 [[?|13=Sjaak Geelen]]
circle 650 346 20 [[?|14=Anna Weerts]]
circle 650 346 20 [[?|14=Anna Weerts]]
circle 628 321 20 [[?|15=Anneke Nooijen]]
circle 628 321 20 [[?|15=Anneke Nooijen]]
circle 604 315 10 [[?|16=Leen Koppens]]
circle 604 315 10 [[?|16=Leen Koppens]]
circle 583 319 15 [[?|17=Piet Gelen]]
circle 583 319 15 [[?|17=Piet Geelen]]
circle 547 325 15 [[?|18=Truus Cruijsen]]
circle 547 325 15 [[?|18=Truus Cruysen]]
circle 524 322 10 [[?|19=Mien vd Einden]]
circle 524 322 10 [[?|19=Mien van den Eijnden]]
circle 509 348 15 [[?|20=Marriet Nooijen]]
circle 509 348 15 [[?|20=Marriet Nooijen]]
circle 489 346 10 [[?|21=Paulien Koppens]]
circle 489 346 10 [[?|21=Paulien Koppens]]
circle 468 346 15 [[?|22=Paulien Vogels]]
circle 468 346 15 [[?|22=Paulien Vogels]]
circle 430 328 15 [[?|23=Jo Smits]]
circle 430 328 15 [[?|23=Jo Smits]]
circle 403 331 10 [[?|24=Sis van Hoek]]
circle 403 331 10 [[?|24=Cis van Hoek]]
circle 383 334 15 [[?|25=Nel van Neerven]]
circle 383 334 15 [[?|25=Nel van Neerven]]
circle 346 337 15 [[?|26=Jan Arts]]
circle 346 337 15 [[?|26=Jan Arts]]
Regel 54: Regel 95:
circle 276 338 15 [[?|29=Hanna Hendriks]]
circle 276 338 15 [[?|29=Hanna Hendriks]]
circle 246 336 15 [[?|30=Grard Nooijen]]
circle 246 336 15 [[?|30=Grard Nooijen]]
circle 211 316 15 [[?|31=Frans Cruijsen]]
circle 211 316 15 [[?|31=Frans Cruysen]]
circle 184 332 15 [[?|32=Driek Goortz]]
circle 184 332 15 [[?|32=Driek Goortz]]
circle 163 311 15 [[?|33=Johan Vogels]]
circle 163 311 15 [[?|33=Johan Vogels]]
Regel 64: Regel 105:
circle 381 290 15 [[?|39=Ties Nooijen]]
circle 381 290 15 [[?|39=Ties Nooijen]]
circle 410 303 10 [[?|40=Dora Verstraten]]
circle 410 303 10 [[?|40=Dora Verstraten]]
circle 449 319 10 [[?|41=Miet vd Einden]]
circle 449 319 10 [[?|41=Miet van den Eijnden]]
circle 469 301 10 [[?|42=Miet van Neerven]]
circle 469 301 10 [[?|42=Miet van Neerven]]
circle 484 314 15 [[?|43=Marie Weerts]]
circle 484 314 15 [[?|43=Marie Weerts]]
circle 516 288 15 [[?|44=Miet vd Heuvel]]
circle 516 288 15 [[?|44=Miet van den Heuvel]]
circle 554 295 15 [[?|45=Drieka Cruijsen]]
circle 554 295 15 [[?|45=Drieka Cruysen]]
circle 580 266 15 [[?|46=Net vd Heuvel]]
circle 580 266 15 [[?|46=Net van den Heuvel]]
circle 696 272 15 [[?|47=Bertha Smits]]
circle 696 272 15 [[?|47=Bertha Smits]]
circle 532 268 10 [[?|48=Toon Nooijen]]
circle 532 268 10 [[?|48=Toon Nooijen]]
circle 481 278 10 [[?|49=Jo Cruijsen]]
circle 481 278 10 [[?|49=Jo Cruysen]]
circle 446 269 15 [[?|50=Sjaak van heijster]]
circle 446 269 15 [[?|50=Sjaak van Heijster]]
circle 417 273 10 [[?|51=Wim vd Heuvel]]
circle 417 273 10 [[?|51=Wim van den Heuvel]]
circle 354 275 10 [[?|52=Sjef Vogels]]
circle 354 275 10 [[?|52=Sjef Vogels]]
circle 292 268 20 [[?|53=Toon van Neerven]]
circle 292 268 20 [[?|53=Toon van Neerven]]
Regel 81: Regel 122:
circle 91 286 20 [[?|56=Hanna van Neerven]]
circle 91 286 20 [[?|56=Hanna van Neerven]]
circle 117 259 20 [[?|57=Net Koppens]]
circle 117 259 20 [[?|57=Net Koppens]]
circle 108 337 20 [[Hendrik Roes|58=Pastoor Roes]]
circle 108 337 20 [[Henricus Wilhelmus Roes (1864-1941)|58=Pastoor Roes]]
circle 233 260 15 [[?|59=Meester Martens]]
circle 233 260 15 [[Petrus Henricus Martens (1894-1977)|59=Meester Martens]]
circle 328 262 15 [[?|60=Mw Martens]]
circle 328 262 15 [[?|60=Mw Martens]]
circle 349 227 10 [[?|61=Frans Cruijsen]]
circle 349 227 10 [[?|61=Frans Cruysen]]
circle 368 222 10 [[?|62=Sien van de Heuvel]]
circle 368 222 10 [[?|62=Sien van den Heuvel]]
circle 394 226 10 [[?|63=Lowie van de Heuvel]]
circle 394 226 10 [[Louis van den Heuvel (1879-1945)|63=Louis van den Heuvel]]
circle 417 228 10 [[?|64=Hanneske Koppens]]
circle 417 228 10 [[?|64=Hanneske Koppens]]
circle 446 223 10 [[?|65=Tinus Hendriks]]
circle 446 223 10 [[Martinus Hendriks (1889-1979)|65=Tinus Hendriks]]
circle 0 0 20 [[?|66=?]]
circle 0 0 20 [[?|66=?]]
circle 444 221 10 [[?|67=?]]
circle 444 221 10 [[?|67=?]]
circle 457 232 5 [[?|68=Drieka Koppens]]
circle 457 232 5 [[?|68=Drieka Koppens]]
circle 466 222 5 [[?|69=Mw Cruijsen]]
circle 466 222 5 [[?|69=Mw Cruysen]]
circle 474 238 7 [[?|70=Antonia Kuijpers, later gehuwd met Adrianus Vogels]]
circle 474 238 7 [[?|70=Antonia Kuijpers, later gehuwd met Adrianus Vogels]]
circle 489 230 10 [[?|71=Franske vd Eijnden]]
circle 489 230 10 [[?|71=Franske van den Eijnden]]
circle 506 244 10 [[?|72=Juffrouw Net Hubens]]
circle 506 244 10 [[juffrouw Hubens|72=Juffrouw Net Hubens]]
circle 534 234 10 [[?|73=Mw Cruijsen]]
circle 534 234 10 [[?|73=Mw Cruysen]]
circle 570 226 20 [[Pastoor Piggen|74=Pastoor Piggen]]
circle 570 226 20 [[Marinus Josephus Piggen (1879-1943)|74=Pastoor Piggen]]
circle 623 280 15 [[?|75=Hanna van Hoek]]
circle 623 280 15 [[?|75=Hanna van Hoek]]
circle 627 243 15 [[?|76=Coster Cornelissen]]
circle 627 243 15 [[Mathias Antonius Cornelissen (1879-1959)|76=koster Cornelissen]]
circle 659 265 15 [[?|77=Mw Hendriks]]
circle 659 265 15 [[?|77=Mw Hendriks]]
circle 698 269 20 [[?|78=?]]
circle 698 269 20 [[?|78=?]]
circle 706 324 20 [[Johannes Casper van Beek|79=Burgemeester Van Beek]]
circle 706 324 20 [[Johannes Casper van Beek (1877-1951)|79=Burgemeester Van Beek]]
 
 
desc bottom-left
desc bottom-left
</imagemap>
</imagemap>


<gallery widths="300" heights="300">
25.014.jpg
25.780.jpg
25.835.jpg
25.840.jpg
03.162.jpg
03.164.jpg
03.165.jpg
05.974.jpg
08.803.jpg
08.804.jpg
08.806.jpg
08.808.jpg
08.809.jpg
08.813.jpg
08.814.jpg
08.815.jpg
08.816.jpg
08.818.jpg
08.819.jpg
08.820.jpg
08.821.jpg
08.823.jpg
08.825.jpg
08.826.jpg
08.827.jpg
08.834.jpg
08.837.jpg
08.838.jpg
08.840.jpg
12.544.jpg
12.545.jpg
16.423.jpg
28.293.jpg
28.444.jpg
31.701.jpg
</gallery>
{{Appendix|2=
*[[Nieuwsblad van Deurne]] van zaterdag 22 november 1941
*[[Bertus van Etten]] - [[Een kleine kerkgeschiedenis]] 2009
*[[Marian Brood-van der Putten]], Bertus van Etten en [[Sjaak Obers]] - [[70 jaar onderwijs in Walsberg 1929-1999]]
----
{{references}}
}}


== Literatuur ==
== Literatuur ==


*Bertus van Etten - [[Een kleine kerkgeschiedenis]] 2009
*Marian Brood-vd Putten, Bertus van Etten en Sjaak Obers - [[70 jaar onderwijs in Walsberg 1929-1999]]




[[categorie:schoolgebouw]]
[[categorie:schoolgebouw]]
[[categorie:onderwijs in Walsberg]]
[[categorie:onderwijs in Walsberg]]

Huidige versie van 28 nov 2020 om 23:30

Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de voorzijde. Foto: Collectie Oudheidkamer
Het voormalige schoolgebouw van Roesbeek gezien vanaf de achterzijde. Foto: Collectie Oudheidkamer
Marietje Geelen en Nellie Swinkels.

Roesbeek was de naam van een rooms-katholieke gemengde lagere school in Walsberg, gevestigd op het adres Langstraat 152 en ontstaan in 1929 uit een opmerkelijk initiatief van een aantal bewoners achter op de Langstraat en omgeving.


Voorgeschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

In die tijd gingen de kinderen in die buurt in de Zeilberg of in Deurne naar de lagere school, dat was voor velen meer dan vier kilometer lopen! Door verandering in de wet per 1 januari 1928 konden de buurtbewoners een eigen school stichten. Opmerkelijk was dat de bewoners van dit feit op de hoogte waren. Al op zondag 22 januari 1928 kwam een 25-tal boeren, op initiatief van Peer Smits bij Tinus Hendrik in de Mariahoeve aan de Langstraat bij elkaar. Daar werd de vereniging tot oprichting en instandhouding ener Roomsch Katholieke Bijzondere Lagere School genaamd "Roes-Beek" te Deurne in het leven geroepen. De naam Roes-Beek werd gekozen om pastoor Roes en burgemeester Van Beek te eren, omdat beiden zoveel voor de boeren hadden gedaan.

De statuten en een huishoudelijk reglement waren klaar, het verzoek om koninklijke goedkeuring was weg en er was een bestuur bestaande uit:

Op 15 februari 1928 schreef burgemeester Van Beek als antwoord op een brief van de vereniging: Wij meenen U al reeds te kunnen mededelen dat het gemeentebestuur niet kan instemmen met het streven van uw vereniging.

Op de achterkant van deze brief had gemeentesecretaris Pieter Gijsbers de afstand berekend van de frater- en zusterschool aan de Visser tot aan de boerderijen van Smits, Van den Eijnden en Hendriks. Hendriks woonde 4.123 meter van de scholen aan de Visser en Smits 3.987 meter). Deze afstand was belangrijk, omdat in de wet een vier-kilometergrens genoemd werd. Woonden er voldoende kinderen in een buurt op meer dan vier kilometer van de dichtstbijzijnde school, dan konden de buurtbewoners een school eisen.

In de Staatscourant van 30-31 maart 1928 werd melding gemaakt van de koninklijke goedkeuring van de vereniging. Pastoor Roes was niet erg blij met de nieuwe, nog wel gemengde, school. Ook de bisschoppelijke onderwijsinspectie was tegen. De school zou zowel de oude parochie in Deurne als de parochie Zeilberg bestrijken.

Smits en Hendriks gingen naar monseigneur Diepen in Den Bosch om hem voor hun ideeën te winnen. Deze stemde met hun plannen in en hij hoopte dat de buurt zou uitgroeien tot een nieuwe parochie, met een kerk en een zusterklooster.[1] Vanaf dat moment moest de inspectie mee gaan werken. Ook wettelijk voldeed de vereniging aan alle eisen en de school was niet meer tegen te houden.

Realisatie[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeenteraad stelde grond en gelden voor de bouw beschikbaar. Op 6 augustus 1928 vond de aanbesteding plaats. Aan de aannemers Jos Goossens en Thijs Flipsen werd de bouw gegund voor de som van 10.899 gulden. Met de bouw werd begonnen, maar dat mocht eigenlijk pas nadat de vereniging een waarborgsom betaald had van 15% van de totale stichtingskosten, zijnde 1.749,29 gulden. Bij de Boerenleenbank Deurne konden ze voor dit doel geen lening sluiten. Pastoor Roes, de geestelijk adviseur van de bank, was er tegen.
Uiteindelijk leende de vereniging geld bij de N.V. spaarkas voor belegging in R.K. Kerkelijke leningen te Utrecht.

Pastoor Roes probeerde met een brief de heer J. Maassen, medewerker van genoemde spaarkas, nog op andere gedachten te brengen. Ook burgemeester Van Beek nodigde hem uit op het gemeentehuis met hetzelfde doel, zonder resultaat.

De waarborgsom werd gestort en niets stond de bouw van de school meer in de weg.

De boeren van de Langstraat kenden en eisten hun rechten. Vooral Smits en Hendriks schreven voor hun zaak veel brieven, fietsten heel wat af en voerden veel overleg.

Nadat het doel bereikt was, wilde de vereniging de school liever niet in eigen beheer houden, maar overdragen aan het kerkbestuur van de oude parochie in Deurne. Na een tweede bezoek aan de bisschop werd het initiatief van de buurtbewoners overgenomen door dat kerkbestuur.

Aan de school werden meester Martens en juffrouw Net Hubens benoemd. De school werd officieel geopend op vrijdag 21 juni 1929. Uitgenodigd waren onder andere burgemeester Van Beek en pastoor Roes, de naamgevers van de school. Boven de versierde ingang van het schoolgebouw prijkte een bord met de tekst:

Roes Beek
Wij danken Deurnsch hoogst gezag
Zij brachten het werk tot stand
Dat hunne naam hier prijken mag
tot op den hoogste dag"

Maar tot op de dag van de opening was het "hoogst gezag" er nog niet blij mee dat de school er was gekomen en hun toespraken verhoogden de feestvreugde toen ook niet bepaald.

Er werd onderwijs gegeven, waarbij gestart werd met 50 leerlingen, een aantal dat uitgroeide naar 77 in 1937 tot meer dan 100 leerlingen in 1941. Als leerkracht werden verder benoemd juffrouw Goossens en per 1 december 1939 meester Schenkels.

Het zal wel geen toeval geweest zijn dat meester Martens en ook zijn opvolger (vanaf 1938), meester Van den Elzen, beiden de landbouwakte hadden behaald. Op school leerden de leerlingen veel van de natuur en van nieuwe landbouwmethoden. Ze trokken erop uit, de Peel in, ze werkten mee in de tuin. Ook gaf de meester in de winter landbouwcursussen. In de tuin achter Roesbeek werd door Van den Elzen een proeftuin voor asperges aangelegd.

Met een beperkt aantal leerkrachten en met een zevende en achtste klas, had de school veel combinatieklassen. Dit werd niet als een moeilijkheid ervaren. Dat combinatieklassen ook hun voordelen hadden, bleek in de handwerkles, waarbij de oudere kinderen de jongeren hielpen.

Veel oud-leerlingen van Roesbeek slaagden voor de mulo of de hbs. Velen gingen op landbouwcursus waardoor ze de anderen op kennisgebied ver voor waren.

Al voor de Tweede Wereldoorlog gingen de leerlingen schoolzwemmen in de Clarinet. Ook werd er gymnastiek gegeven in de barak achter de school.

Voor de verwarming had men een peelveldje gepacht. Een ouder stak de turf, de leerlingen werkten mee om de turf droog op school te krijgen. In 1941 kreeg de school elektrisch licht en werd het 12½-jarig bestaan gevierd. Op 15 februari 1944 brandde de houten barak achter de school af.

In 1947 werd kapelaan Van de Ven benoemd in de oude parochie van Deurne met de opdracht een zelfstandige parochie Walsberg op te richten. Op 15 december 1947 werd hij geïnstalleerd als pastoor van de Sint-Gerardus Majellaparochie. Het kerkbestuur van de Sint-Gerardus Majellaparochie werd toen ook het schoolbestuur van Roesbeek.

Opheffing[bewerken | brontekst bewerken]

Pastoor Van de Ven beijverde zich voor een parochieschool in de buurt van de Gerarduskerk. Tot dan toe gingen de kinderen die rond de Milhezerweg woonden nog naar de frater- of zusterschool aan de Visser. Samen met de leerlingen van Roesbeek zouden ze een zesklassige school in de kern van Walsberg kunnen bevolken. Pastoor Van de Ven ging met alle boeren praten. De meesten stemden er mee in, om in het belang van de parochie, Roesbeek op te heffen.

Vanaf 15 januari 1950 werd er alleen nog maar les gegeven in de meer centraal gelegen Finse school, een houten schoolgebouw, aan de Finseweg. Hoofd van de nieuwe Gerardusschool werd meester Van den Elzen.

1=Anneke Koppens2=Nella Koppens3=Nella Geelen4=Koos Verstraten5=Han Nooijen6=Anneke van Neerven7=Jan van Neerven8=Harrie van Neerven9=Mia Koppens10=Tonnie Koppens11=??12=Diena Nooijen13=Sjaak Geelen14=Anna Weerts15=Anneke Nooijen16=Leen Koppens17=Piet Geelen18=Truus Cruysen19=Mien van den Eijnden20=Marriet Nooijen21=Paulien Koppens22=Paulien Vogels23=Jo Smits24=Cis van Hoek25=Nel van Neerven26=Jan Arts27=Pietje Hendriks28=?29=Hanna Hendriks30=Grard Nooijen31=Frans Cruysen32=Driek Goortz33=Johan Vogels34=Jan Verstraten35=Harrie Arts36=Nel Koppens37=Harrie Vogels38=Miet Koppens39=Ties Nooijen40=Dora Verstraten41=Miet van den Eijnden42=Miet van Neerven43=Marie Weerts44=Miet van den Heuvel45=Drieka Cruysen46=Net van den Heuvel47=Bertha Smits48=Toon Nooijen49=Jo Cruysen50=Sjaak van Heijster51=Wim van den Heuvel52=Sjef Vogels53=Toon van Neerven54=Martien Hendriks55=Moeder Goortz56=Hanna van Neerven57=Net Koppens58=Pastoor Roes59=Meester Martens60=Mw Martens61=Frans Cruysen62=Sien van den Heuvel63=Louis van den Heuvel64=Hanneske Koppens65=Tinus Hendriks66=?67=?68=Drieka Koppens69=Mw Cruysen70=Antonia Kuijpers, later gehuwd met Adrianus Vogels71=Franske van den Eijnden72=Juffrouw Net Hubens73=Mw Cruysen74=Pastoor Piggen75=Hanna van Hoek76=koster Cornelissen77=Mw Hendriks78=?79=Burgemeester Van Beek
Opening van de nieuwe school Roesbeek op 21 juni 1929. Tijdens de toespraken lieten pastoor Roes en burgemeester Van Beek duidelijk blijken nog steeds niet blij te zijn met de komst van de school. Foto: collectie gemeente Deurne
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Op 16 februari 1934 schreven Louis van den Heuvel, Frans van den Eijnden en Tinus Hendriks een brief aan de bisschop met het verzoek om een kerk of kapel bij Roesbeek te mogen oprichten. Deze keer hadden ze geen succes, op 23 april 1934 antwoordde de bisschop dat een parochie Roesbeek er niet in zat.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]