Johannes Jacobus Donkers (1910-1972)
Johannes Jacobus (Jan) Donkers (1910-1972) was van 1940 tot 1948 kapelaan van de Sint-Willibrordusparochie in Deurne.
Hij was een zoon van de landbouwer Johannes Leonardus Donkers (Gerwen 1862-1939 Nistelrode) en Joanna Saris (Sint-Oedenrode 1872-1935 Gerwen) en een broer van Wilhelmus Arnoldus Donkers die van 1951 tot 1970 pastoor van de Sint-Willibrordusparochie in Zeilberg was.
Op 6 juni 1936 werd Jan door monseigneur A.F. Diepen in de Sint-Jan van Den Bosch tot priester gewijd. Na zijn priesterwijding was Reusel zijn eerste standplaats als kapelaan.
Vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog tot 1948 was hij kapelaan in de Sint-Willibrordusparochie in Deurne-centrum waar hij werkte in de pastorale teams van pastoor Henricus Wilhelmus Roes, Antonius Josephus Witlox en Johannes Petrus van Dinter.
Na ongeveer negen jaar in Deurne gewerkt te hebben ging hij, eveneens als kapelaan, naar Tilburg (Broekhoven). Op 26 februari 1960 werd hij benoemd tot pastoor van de parochie Heilige Cornelis te Wanroij. Hij overleed plotseling op 10 oktober 1972.
Na het overlijden van pastoor Roes trad kapelaan Donkers tijdelijk als zijn waarnemend adviseur op. Toen kapelaan Spanjers in februari 1943 naar Tilburg werd overgeplaatst werd kapelaan Donkers tot eerste kapelaan benoemd. Hij was altijd onderweg of in gesprek met gelovigen en daardoor herinnerden later velen hem nog onder zijn bijnaam Jan Rak. Kapelaan Donkers was klein van stuk en een gedreven persoon.
Nevenfuncties
- augustus 1940: Geestelijk adviseur van het Katholiek Werkliedenverbond
- september 1940: Leraar in de godsdienst- en maatschappijleer aan de rk Lagere Landbouwschool in Deurne
- november 1940: Geestelijk adviseur van de rooms-katholieke Textielarbeidersbond Deurne
- maart 1941: Directeur-Voorzitter van de rooms-katholieke vereniging De Jonge Werkman
- juni 1941: Geestelijk adviseur van de rooms-katholieke Bond van overheidspersoneel Sint Paulus, afdeling Deurne
- maart 1942: Geestelijk adviseur van de rooms-katholieke gymnastiekvereniging KDO
Daarnaast was hij onder meer geestelijk adviseur van de rooms-katholieke arbeidersbeweging (RKAB), van de boerinnenbonden en van de jonge boeren.
In 1948 was kapelaan Donkers de promotor en geestelijk adviseur van de Pastoor Jacobsherdenking. Hij kon intens genieten als het patronaat Rust Roest stampvol zat bij de boeiende spreekbeurten over de brandende vraagstukken van die jaren door pater Henricus, een toen bekende Capucijn uit Helmond.
Tweede Wereldoorlog
Naast kapelaan Lam maakte ook kapelaan Donkers zich tijdens de Tweede Wereldoorlog zeer verdienstelijk. Vanaf 19 september 1944 werd bijvoorbeeld de informatieve illegale krant De Vrije Pers gestencild in het souterrain in het parochiehuis Rust Roest, de ruimte onder het toneel waar ook de toneelrekwisieten lagen opgeslagen.
Voor onderduikers en andere mensen die in nood waren, wist hij altijd wel een onderduikadres te vinden. Distributiekaarten voor deze mensen kreeg hij vaak van Jacoba Maria (Koosje) Beijers (1919-2014), die toen nog voor de distributiekring Deurne werkte. Eind maart 1944 verschafte kapelaan Donkers in het souterrain van het patronaat aan 23 Amerikaanse en Engelse piloten onderdak. Deze piloten waren in Deurne terechtgekomen via Harrie Otten uit Erp, Bernard en Mien Manders uit Bakel en er kwamen er een aantal uit Boxmeer. De piloten verbleven daar totdat ze door de hulp van pilotenhelpers via allerlei vluchtwegen terug werden gebracht naar hun vaderland.
Belletable
Kapelaan Donkers was een aanhanger van de H. Familie, een lekenbroederschap die het gezin en gezinsleven centraal stelde. Hij was ook een vereerder van Henri Belletable, de stichter van deze broederschap. In zijn Deurnese periode groeide het ledental van de H. Familie zelfs tot boven de 700. Er is een brief van hem bewaard gebleven, waarin hij vermeldt dat twee mannen tijdens de oorlog, die gekeurd moesten worden voor de Arbeidsdienst, werden afgekeurd nadat ze tevoren hun gebeden hadden gericht tot Belletable.
Bronnen, noten en/of referenties
|